کمی پیشتر در مورد شماره دوزی و کاربرد های آن، صحبت شد. گاهی بر حسب ضرورت و یا علاقه سوزندوز و مصرف کننده، شماره دوزی روی زمینه اصلی از پارچه اجرا نمی شود . ابتدا بر زمینه ای دیگر دوخته و به عنوان بخشی از تولید و جهت تزیین ، به کار برده می شود .

استفاده از تکه های شماره دوزی در قسمت های مختلف لباس و کیف از گذشته تا کنون همواره استفاده می شده و خواهد شد. نمونه ای از این نوع مصرف را در تصویر زیر می بینید . شماره دوزی روی کیف توسط خانم خدیجه اصغری اجرا شده و دوخت کیف یعنی تبدیل تکه سوزندوزی شده به یک کالای مصرفی توسط خانم ماجده عبدی انجام شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی ارزشمند و مصرف آن ، می توانید بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

کیف شماره دوزی- خدیجه اصغری

یکی از حرفه های بسیار پرکاربرد سوزندوزی، دوخت کانوا، گوبلن و شماره دوزی می باشد . در این حرفه هنر جو می آموزد که انواع طرح های سنتی و غیر سنتی را به کمک انواع نخ و کانوا بر زمینه های مختلفی از پارچه های درشت بافت، حلقوی و تور شماره دوزی؛ پیاده نماید. البته موارد مصرف و تکنیک های مورد استفاده در هر زمینه با زمینه دیگر متفاوت می باشد. اجرای ترکیبی رنگ های کانوا و نقش اندازی به شیوه ذهنی ، غیر ذهنی و با استفاده از طرح؛ به صورت مستقیم،بدون استفاده از تور و یا با استفاده از تور شماره دوزی، موارد مختلف تکنیک های این حرفه را شامل می شود.

این حرفه در مقاطع مختلفی از تاریخ به شکل های گوناگون با اجرا بر روی لباس ها، پرده، کیف، رومیزی، روتختی و……..  و…. و.. اجرا شده و می شوند. کاربرد این حرفه به دلیل فراوانی و یا عدم فراوانی انواع سوزندوزی ها، در برخی از کشورها پر رنگ تر و در برخی از کشور ها کم رنگ تر می باشد .

تصویری بسیار زیبا از دوخت شماره دوزی را در زیر می بینید که توسط خانم خدیجه اصغری سوزندوزی شده است. این طرح با استفاده از نخ کانوای ظریف و پارچه شماره دوزی اجرا شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی بسیار زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

شماره دوزی- خدیجه اصغری

به طور کلی در اجرای هر طرح و ایده ای، همیشه چند سوال اساسی وجود دارد که پاسخ به این چند سوال، هویت اجرای طرح را بیان می کند.چه چیزی و برای چه کسی، چگونه، کجا و کی؟ بنابراین ابتدا از خودمان می پرسیم که چرا سوزندوزی می کنیم؟  این پرسش ممکن است شاید برای برخی از شما دوستان، نیز به وجود آمده باشد که چرا سوزندوزی می کنیم. چه هدفی از سوزندوزی وجود دارد؟ چگونه میل به دوختن در هر فرد شکل می گیرد و هر روز افزون و افزون تر می شود؟ چگونه با سوزن و نخ آشنا می شویم و به عنوان یک دوست بسیار صمیمی تمام لحظه های سرشاری امروز و فرداهایمان را در میان خطوط طرح ها، در لابلای نخ های رنگ در رنگ، همچون گنجینه هایی کمیاب به امانت می سپاریم تا میراث فردای سرزمین مان باشد.

طرحی انتخاب می شود و ایده ای شکل می گیرد. تار و پود پارچه مشتاقانه آغوش می گشاید و آن ایده را در بر می گیرد. سوزن، نخ و حلقه کارگاهی برای دوخت برگزیده می شود. آنگاه رنگ ها، سوزن و نخ به همراهی سوزندوز می آیند و به آن ایده هویت می بخشند.

کوک در کوک و رنگ در رنگ، جزء به جزء، طرح را می کاوی و رویاهایت را در میان کوک ها و ثانیه ها به امانت می گذاری. ابری باشی و یا افتابی، شادمان باشی و یا غمگین، مهربان باشی و یا کج خلق، همه و همه از درون هنرمند سوزندوز؛ به صورت رنگ و تکنیک های مختلفی از دوخت، بر طرح  و در تار و پود پارچه تجلی می یابد و نشانه می شود برای یک لحظه ای که هست و می دوزد . برای یک لحظه ای که پیوندی جاودان می یابد با فردا و فردا های دیگر این مرز و بوم.

تصویر ارائه شده در این بخش، سوزندوزی طرحی از یک گل رز بسیار زیبا می باشد که در میانه یک روبالشی با نخ ابریشم سوزندوزی شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی بسیار زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

سوزندوزی گل رز- سوزندوزی شب افروز

هر سوزن دوز می تواند برای ایجاد تابلوی رنگ نخ از رنگ های در دسترس، ابتدا آن ها را دسته بندی نماید و سپس جدولی با سه ستون شامل ردیف، تکه کوچک شده از رنگ نخ و شناسه نخ؛ ایجاد نماید. در صورتی که شناسه نخ از جنس های دیگر نیز در دسترس باشد، می تواند ستون های جدیدی به جدول اضافه نماید.

شما نیز می توانید تابلوی جدول رنگ نخ را آماده و در کنار میز کار، به دیوار نصب کنید. پس از ایجاد تابلوی جدول رنگ نخ به همراه شناسه آن، اهمیت تابلوی رنگ نخ را هر روز بیشتر از پیش در می یابید زیرا به خوبی می توانید در کوتاه ترین زمان و به آسان ترین شیوه شناسه رنگ های دلخواه را انتخاب و تهیه نمایید. طبیعی است که این جدول همزمان با ارائه کار می تواند هر روز کامل و کامل تر شود و از آن به عنوان مرجعی جهت انتخاب و خرید استفاده شود.

در صورت تمایل می توانید تصاویری از شناسه نخ های دمسه در رنگهای مختلف، و نیز شناسه مقایسه ای از نخ های DMC ،MADEIRA و Coats   را با کلیک بر روی کلمه نشانی بیابید .

چنانچه به دنبال رنگ های تازه و شناسه های جدید می باشید و همیشه از رنگ های دمسه استفاده می کنید، سری به سایت DMC  بزنید و از تازه های انواع نخ دست و چرخ دمسه و رنگهای متفاوت آن؛ بیشتر بیابید.

 و اگر فقط از نخ های دمسه استفاده نمی کنید و نخ هایی از جنس MADEIRA  یا Coats بکار می برید، می توانید از سایت این نخ ها نیز بازدید کنید که هر کدام در دنیای سوزن دوزی نقش آفرینی بی همانندی دارند .

جدول شناسه رنگ نخ- سوزندوزی شب افروز

هر سوزن دوز می تواند بر مبنای سلیقه و وسعت کاربرد رنگ ها در سوزن دوزی هایش، یک تابلوی رنگ از نخ هایی که در دسترس دارد؛ آماده نماید تا در صورت لزوم بتواند از آن استفاده کند.

شاید برای هر سوزندوزی این اتفاق ناگوار افتاده باشد که به هنگام کار سوزن دوزی، رنگی از یک نخ تمام شود و شماره آن را نیز بخاطر نداشته باشد. در این صورت برای جستجو و خرید رنگ آن نخ، طبعا دچار مشکل می شود. سوال اینجاست که آیا باید کار نیمه کاره را بردارد و به جستجوی نخ بپردازد و یا راه آسان تری نیز هست؟ در پاسخ باید گفت که بی گمان راه آسان تری نیز وجود دارد.

معمولا رنگها در هر طیف رنگی و جنسی که باشند، دارای یک شماره از رنگ می باشند که هویت و شناسه آن می باشد. شناسه ای که جستجوی مجدد آن را آسان می سازد. در برخی از کتاب های سوزن دوزی، رنگ دوخت های نمونه موجود در کتاب؛ بر مبنای شماره ها و یا شناسه های نخ ارائه می گردد. شناسه و یا شماره نخ از جنس های مختلف، با هم متفاوت است. به عنوان مثال یک شماره رنگ سبز از نخ دمسه با شماره رنگ سبز از نخ مز و یا نخ مادیران،نخ المپیوس و …. متفاوت می باشد. واضح است که برای آسان تر شدن کار به هنگام دوخت سوزن دوزی و دسترسی سریع تر به رنگها، همیشه ملزم نیستیم که از رنگ های پیشنهادی کتاب ها استفاده کنیم  زیرا گاهی یک رنگ و یا گروهی از رنگها را در زمان مورد لزوم در بازار نمی یابیم. در این صورت می توانیم خودمان انتخاب رنگ ها را بر مبنای سلیقه شخصی و خواست مشتری؛ انتخاب نماییم. ایجاد تابلوی رنگ نخ، از رنگهای در دسترس هر سوزندوز، می تواند در بسیاری موارد مشکل انتخاب رنگ و در دسترس بودن شناسه رنگ را برای خرید؛ حل نماید.

جدول شناسه رنگ نخ- سوزندوزی شب افروز

گفتیم که دوخت موهای بلند و کوتاه در سوزندوزی ایده های فراوانی نیز، به همراه دارد. ایده هایی که از ذهن هر سوزندوز بروز می کند و بر دل پارچه و لابلای نقوش متعدد، به شکل های مختلفی جلوه می یابد و البته دیدن هر کدام از این ایده ها و خلاقیت ها، خالی از لطف نیست و می تواند منشا ورود ایده های تازه تری نیز،  به ذهن باشد.

در تصاویر زیر نمونه ای از دوخت مو های بلند را بر روی طرحی عروسکی می بینید که توسط خانم هنگامه پور نوروز سوزندوزی شده است . در این تصاویر موهای بلند در طرح یکی از دختران به صورت رها در یک سو و به کمک گیسویی کوچک از جلو شکل یافته و در طرحی دیگر موهای بلند به شیوه بافت و گیسو در پشت سر قرار گرفته و به کمک یک گل رز کوچک بسته شده است. هر دو ایده بسیار زیبا و کاربردی هستند. اینطور نیست؟!!!!!!.

برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

دوخت مو در سوزندوزی- هنگامه پور نوروز
دوخت مو در سوزندوزی- هنگامه پور نوروز

دوخت موها به شیوه حلقه های بلند یک تکنیک بسیار کاربردی برای موهای رها بر شانه می باشد. اما گاه رها نمودن مو بر شانه نیز می تواند به صورت رها شدن در دو طرف شانه و یا یک طرف شانه باشد.

نمونه ای از دوخت موهای رها شده در یک طرف شانه را در تصویر زیر می بینید که توسط خانم روزا نور محمدیان ، بر روی یک بلوز دخترانه خاکستری از جنس تریکو؛ دوخته شده و با مرواریدی تزیین شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

دوخت موهای بلند- روزا نور محمدیان

تکنیک دوخت حلقه ها با نخ در امتداد هم غیر از دوخت مو در سوزندوزی برای موهای کوتاه را، می توان برای دوخت موهای بلند نیز؛ استفاده نمود. به این شیوه که می توان حلقه ها را به هنگام دوخت، بلند در نظر گرفت  و البته میزان بلندی نیز می تواند در حد دلخواه باشد. در این تکنیک، یعنی دوخت حلقه های بلند نیز می توان تنوع فراوانی ایجاد نمود و موهایی پر پشت و یا کم پشت دوخت.

رها نمودن موها در امتداد صورت و بر روی شانه ها یکی از این شیوه ها می باشد که می توانید در تصویر زیر ببینید. در این تصویر که توسط خانم نعیمه منزه سوزندوزی شده، موهایی بلند، پر پشت و رها بر شانه؛ به خوبی ارائه شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

دوخت موهای حلقه ای بلند- نعیمه منزه

به طور کلی نخ های مختلف که براق و ایجاد جلوه هایی ویژه در سوزندوزی می کنند را، در اصطلاح نخ های فانتزی می گویند. استفاده از این نخ ها در سوزندوزی انواع گل و برگ، بسته به نوع سوزندوزی و علاقه هر سوزندوز؛ می تواند از متفاوت و یا متنوع باشد. نخ های فانتزی گاه در یک نقطه، یک بخش و یا بخش هایی از طرح به کار گرفته می شوند و گاهی تمام طرح را در بر می گیرند یعنی سوزندوز تمام یک طرح را با نخ های فانتزی می دوزد. نخ های فانتزی از نظر جنس ، رنگ ، ضخامت و حتی ساختار تولید؛ بسیار متنوع هستند.  

تصویری از نمونه دوخت نخ های فانتزی در زیر می بینید که  تمام طرح با نخ فانتزی ( لمه)، سوزندوزی شده است . این نمونه بسیار زیبا توسط خانم بنت الهدی اصغری، بر روی یک روسری مشکی؛ سوزندوزی شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

نخ های فانتزی و سوزندوزی- بنت الهدی اصغری

دوخت پولک و منجوق کاربرد های بسیاری می تواند داشته باشد و مانند دیگر حرفه های سوزندوزی، منحصر به  نوع خاصی از مصرف نمی باشد. یکی از کاربرد های بسیار خوب این حرفه را می توان اجرای این نوع سوزندوزی بر روی انواع کیف؛ عنوان نمود.

در تصویر زیر نمونه ای از دوخت پولک و منجوق دوزی بر روی یک ساک دستی را می بینید که توسط خانم معصومه بابانژاد از آموزشگاه شب افروز؛ اجرا شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این کیف زیبا می توانید بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.  

پولک و منجوق روی کیف- معصومه بابانژاد

دوخت های بنیادی سوزندوزی همیشه برای دوختن حاشیه ها و تکمیل کار انواع سوزندوزی نمی باشد و به خوبی می توان از این دوخت ها به شیوه ای کاملا خلاقانه جهت دوخت انواع طرح های سوزندوزی با تنوع دوخت  و تکنیک های بسیار فراوان؛ استفاده نمود. این شیوه از پر نمودن طرح ها، نه تنها از زیبایی کار سوزندوزی کم نمی کند، بلکه باعث ارائه حرفه ای تر طرح ها نیز می باشد.

نمونه ای از دوخت یک طرح را در تصویر زیر می بینید که در ارائه آن، از دوخت های بنیادی استفاده شده است. این طرح در پشت یک مانتو با استفاده از نخ دمسه در رنگ های متنوع؛ سوزندوزی شده است. به عبارتی دیگر در سوزندوزی روی این طرح علاوه بر تنوع در رنگ، از تنوع در تکنیک نیز استفاده شده است.  این سوزندوزی بسیار زیبا توسط خانم منیره جعفری از آموزشگاه شب افروز؛ دوخته شده و برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا می توانید بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

دوخت های بنیادی سوزندوزی در طرح ها- منیره جعفری

بی گمان وقتی صحبت از منجوق دوزی به صورت برجسته در فضایی از طرح می شود،  توجه همه به سمت و سویی می رود که گلی را با مشخصه های همیشگی طرح های معمول در منجوق یا سرمه و بر روی ترمه  یا مخمل ببینند و البته این ها تنها گزینه  برای دوخت منجوق دوزی برجسته نمی باشند.

در تصویر زیر نمونه ای از دوخت منجوق دوزی برجسته را می بینید که توسط خانم شیوا امیر سلیمانی بر روی یک مانتوی قرمز و بر پارچه ای معمول  و روز؛ سوزندوزی شده است.  در پشت این مانتو طرحی از یک جقه قرار گرفته که یک گل پنج پر با لبه های گرد، چند برگ کوچک و گلهای نگینی را درمیانه دارد. گلی که در میانه جقه قرار دارد به شیوه منجوق دوزی برجسته سوزندوزی شده است. گندمی، منجوق ها و مروارید مشکی ریز، پولک های خاکستری روشن، مروارید های درشت تر خاکستری، و منجوق های قرمز؛ همه و همه جلوه ای بسیار زیبا به لباس بخشیده اند. به علاوه کاربرد پارچه ای حریر طرح دار و هماهنگ با رنگ اصلی مانتو در آستین و دوخت دو گل با شیوه منجوق دوزی برجسته  در محل اتصال پارچه حریر و پارچه  اصلی از آستین ها به همراه ساخت گل با همان پارچه ها و چند شرابه، برای قرار گرفتن بر روی سینه؛  این زیبایی را افزون نموده است. اینطور نیست؟!!!

برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا می توانید بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

منجوق دوزی برجسته- شیوا امیر سلیمانی

یکی از بهترین روش هایی که می توان در دوخت انواع گل ها، در حرفه پولک و منجوق دوزی به کار گرفت، دوخت پولک و منجوق به شیوه ایستاده می باشد. در این روش پولک ها صورت ایستاده روی پارچه قرار می گیرند. می شود. به این ترتیب که سوزندوز به صورت همزمان، یک پولک و یک منجوق و یک پولک و چند منجوق را در سوزن قرار می دهد و با طول مناسب از تعداد پولک و منجوق ها؛ روی پارچه می دوزد.

پولک دوزی ایستاده- سیده سادات محمد زاده

 در تصاویر نمونه دوخته شده ای از این تکنیک را بر روی کوسنی از مخمل می بینید که توسط خانم سیده سادات محمد زاده از آموزشگاه شب افروز؛ سوزندوزی شده است. جهت دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی بسیار زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

پولک دوزی ایستاده- سیده سادات محمد زاده

 

 

رشته سوزندوزی قدرت همراهی و تلفیق با بسیاری از دیگر رشته های صنایع دستی را دارا می باشد. این همراهی و ادغام در بسیاری موارد علاوه بر سرگرم کننده بودن، می تواند زیبا، کاربردی و بسیار چشم نواز نیز باشد. از جمله این رشته ها می توان به همراهی سوزندوزی با رشته گلسازی و ساخت گل های پارچه ای، اشاره نمود. به کمک گلهای پارچه ای با هر رنگ و شیوه ای از ساخت در میانه گلدوزی، سرمه دوزی، پولک و منجوق و دیگر حرفه های سوزندوزی با کاربرد هایی مانند رومیزی و یا تابلو و ….. می توان مناظر بدیعی را ایجاد نمود و از دیدن آنها لذت برد.

در تصاویر زیر نمونه ای از یک نوع گل پارچه ای قرمز را می می بینید که در فواصل مختلف از رومیزی به کارگرفته شده است. این گلسازی و سوزندوزی زیبا در کارگاه سوزندوزی شب افروز، اجرا شده و برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی می توانید بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

همراهی سوزندوزی و گلسازی- سوزندوزی شب افروزهمراهی سوزندوزی و گلسازی- سوزندوزی شب افروز

با رعایت دو دیدگاه هنری و اقتصادی در تولید سوزن دوزی، تولیدات این حرفه برای دو جامعه هدف داخل و خارج از کشور معنا می یابد. سوزن دوز برای تولید محصولات سوزن دوزی شده ، باید به نکات فراوانی توجه داشته باشد و علاوه بر مهارت در سوزن دوزی مهارت هایی در زمینه ، شناخت طرح و نقش و رنگ، بازار یابی، برخورد با مشتری، جامعه شناسی و…. و…. نیز داشته باشد تا بتواند تشخیص دهد که برای چه کسانی ، چرا و با کدام انگیزه و چگونه  و در چه زمانی از تاریخ و فرهنگ و جغرافیا؛ تولید می نماید . پنج سوال اساسی که در فرایند هر شروعی ناخودآگاه در ذهن شکل می یابد.

سوزندوزی، گلدوزی، ابریشم دوزی

بی گمان نوع مخاطب، پوشش، فرهنگ، تحصیل، مصرف و…. و….. می تواند ما را در این مهم یاری نماید. سوزن دوزی ، و بخصوص سوزن دوزی ایرانی قابلیت و توان بالایی برای نقش آفرینی در جای جای زندگی همه ما می تواند داشته باشد. فضاهای مختلفی از زندگیمان را بیاراید و آرامشی وصف ناپذیر را در محیط اطراف مان جاری سازد.

سوزندوزی، ابریشم دوزی،شب افروز

 

 تابلوی سوزن دوزی شده زیبایی روی دیوار، در بسیاری از اوقات؛ حال و هوای تازه ای در درون مان می آفریند. روبالشی زیبایی که یک دسته گل شقایق و میخک بر آن دوخته شده ، همراه خوبی هنگام خوابیدن می باشد و یا روبالش زیبایی با طرحی از پروانه، عروسک و…؛ می تواند ساعتهایی طولانی فرزندتان را سرگرم نماید. کفش، کیف، وسایل آشپزخانه، خواب، رومیزی ها، پرده، تابلو، کیف عینک، جای جواهرات، بازوبندها، سربندها، پرچم، آرم مکان های کار، حروف، تزیینات روی لباس ها و…. و… و….. همه اینها بخش هایی هستند که می توانند با هنر سوزن دوزی آراسته شوند و به این هنر شگفت انگیز سمت و سوی کاربردی و یا هنری و یا هنری- کاربردی بدهند. البته این سمت و سو، همان فرهنگ غالب جامعه می باشد که در تولیدمحصولات سوزن دوزی شده شکل می یابد.شناخت جامعه هدف برای مصرف محصولات سوزن دوزی شده داخل و خارج، این سمت و سو را برای ما روشن می سازد تا در نهایت با آمادگی بیشتر و با دید گاه بهتری تولید نماییم تا تولیدات مان طرفداران بیشتری بیابد