پرش به محتوای اصلی

فاطمه بیگم شریفیان

دو حرفه گلدوزی ماشینی و گلدوزی دستی هر کدام ویژگی ها و مشخصه های خاص خودشان را دارند و در چارچوب و انسجام چرخ و دست، هر کدام از این دو حرفه توانایی ها و مهارت هایشان تعریف شده و قابل دسترسی می باشند. به واقع اجرای بسیاری از توانایی ها و مهارت های گلدوزی با دست، قابل دسترسی با گلدوزی با چرخ نمی باشد و حتی برعکس. اما از پیوند این دو حرفه با …

در مطلب قبل از سرمه دوز سنتی صحبت شد که چه تفاوتی با سرمه دوز تزیینی دارد. حرفه سرمه دوز تزیینی برخلاف سرمه دوز سنتی، بسیار قابل انعطاف می باشد و بطور کلی شامل دوخت های مکمل و تزیینی مانند ذغره دوزی، حصیری دوزی، دندان موشی، و….. می باشد . حرفه سرمه دوز تزیینی قابلیت اجرا روی هر نوع پارچه و لباس  اعم از ترمه، مخمل، ساتن، تافته، پارچه های حریر و شیشه نما و……  …

دوخت دانه های ملیله یا گندمی به صورت زیگزاگ در کنار خطوط اصلی طرح را، کنگره دوزی می‌‌گویند. کنگره دوزی معمولا در خطوط متفاوت از طرح های مختلف پولک و منجوق دوزی امکان دوخت می یابد که بر حسب سلیقه سوزندوز، انتخاب می شود. این خطوط می تواند مستقیم یا انحنا دار نیز باشد. جهت اجرای این دوخت سوزن را از پارچه بیرون می کشیم و دو عدد ملیله یا گندمی را همزمان به سوزن …

بی گمان وقتی صحبت از منجوق دوزی به صورت برجسته در فضایی از طرح می شود،  توجه همه به سمت و سویی می رود که گلی را با مشخصه های همیشگی طرح های معمول در منجوق یا سرمه و بر روی ترمه  یا مخمل ببینند و البته این ها تنها گزینه  برای دوخت منجوق دوزی برجسته نمی باشند. در تصویر زیر نمونه ای از دوخت منجوق دوزی برجسته را می بینید که توسط خانم شیوا …

کسی که با سوزن دوزی آشنایی داشته باشد، همیشه یک پارچه ساده به هر رنگی که باشد، وسوسه اجرای سوزن دوزی را با هر حرفه ای که او در آن مهارت داشته باشد؛ می آفریند. گویی بوم نقاشی سفیدی است که تمنای مداد و طرح و رنگ را، در درون خودش پروده و مشتاق دست های عاشقی است که تمام آن رویا و اوج خیال را هر چه زیبا و زیباتر بیافریند. در تصاویر زیر …

آوایی پر بهانه ام که در شادمانه ترین لحظه ها می رویم. از دل شب و ستاره ها برخاسته ام و با سپیده آغاز شدم تا همراه نور شوم و روزنه ای از رویش، برای فردای این سرزمین باشم. در تصویر زیر چند گل رز کوچک با سایه روشنی از رنگ های صورتی را می بینید که توسط خانم محدثه وثوقی به همراه غنچه و برگ ها، با نخ دمسه بر پارچه کتان سفید؛ دوخته …

لباس ها و نوع پوشش همیشه و در طول تاریخ، نمادی از هویت فرهنگی و تاریخی هر ملت می تواند باشد و دقیقا به همین دلیل؛ دوختن لباس در طرح های متفاوت سوزندوزی؛ جهت نشان دادن همان هویت مستلزم رعایت دقت و حوصله ای می باشد که سوزندوز بتواند بر مبنای خواست طرح، نوع دوخت، رنگ و تکنیک های مختلفی را در دوخت لباس؛ بکار گیرد که متناسب با زمان و مکان درخواست شده طرح …

به طور کلی سرمه دوزی به واقع به دو حرفه مجزا ولی مکمل، تقسیم می شود. از آن میان می توان به حرفه سرمه دوز تزیینی و سرمه دوز سنتی اشاره نمود. با اینکه هر دو حرفه از مجموعه رو دوزی های سنتی  در صنایع دستی مباشند، ولی هر کدام از این دو حرفه مواردی را شامل می شوند که خاص و تفکیک کننده میان سنتی بودن و روز بودن حرفه را به خوبی نمایان …

به گلبرگ هایم نگاه کن. گل شقایق هستم. از دل پارچه روییده ام. با سرانگشت نوازشی که سوزن و نخ را به هجای کوک به کوک گلبرگ هایم کشانده است. هیاهویی در درون خویش دارم. جدالی سخت با سوزن و نخ داشته ام و با این همه آوازهایی ، رازهایی پنهان بر گونه گلبرگ هایم نشانده ام. تا بتوانم نمادی از عشق و مهربانی باشم. در تصویر زیر نمونه ای از دوخت یک شقایق قرمز …

چند ضلعی ها مانند پنج ضلعی، شش ضلعی و هشت ضلعی ، همانند مثلث ها نقش بسیار وسیعی می توانند در دنیای چهل تکه دوزی بیافرینند. این نوع چهل تکه که در اصطلاح برخی از چهل تکه دوزان به باغچه مادر بزرگ نیز معروف است، به دلیل پتانسیل بالایی که  می تواند در تولید انواع محصولات سوزندوزی شده داشته باشد و امکان تزیین با انواع دوخت های بنیادی سوزندوزی نیز روی درزها، محل اتصال تکه …

در مطالب گذشته گفته شد که برای دوخت پیله و استفاده از پیله به جای گلبرگ های یک گل چه باید کرد و نحوه دوخت آن به چه شیوه ای می باشد. اما یک روش سنتی نیز برای دوخت پیله ها وجود د ارد و آن استفاده از بلرسان می باشد. بلرسان یا بلرسنت یک نوع سرمه سخت می باشد که قابلیت انعطاف کمتری نسبت به انواع سرمه دارد و عمدتا جهت دور گیری برگ …

چهل تکه ستاره ای یکی از پر کاربرترین طرح در میان بلوک های مختلف چهل تکه می باشد. این چهل تکه با دوخت و مرتب نمودن تعدادی مثلث در رنگ های دلخواه شکل می گیرد . رنگهای دلخواهی که باید از نظر هماهنگی همسان و مترادف یا کاملا متضاد باشند .پس از آماده سازی یک بلوک می توان آن را تبدیل به یک وسیله کاملا کاربردی مانند کیف و یا رومیزی نمود  و یا به …

نقشی از یک لاله بر سینه پارچه کشیده ام و در میان بک حلقه چوبی نشانده ام. آنگاه در میان رویا و نقش خیالی که حس حضور دوست می آفریند، ملیله ها را یکی یکی به سوزن می کشم و بر گونه گلبرگ هایم نشانه هایی از همان رویا و خیال می دوزم. در سایه روشن رویاها، لاله ام شکل می گیرد و آرام آرام قد می کشد. من زنده ام و هستم . من …

 دوخت طرح ها، برگ یا گل به شیوه سه بعدی و به عبارتی برجسته و آزاد، در بیشتر حرفه های سوزندوزی جایگاه خاص خودش را دارد. گل ها در اندازه و شکل های متفاوتی ارائه می شوند و کاربرد های متفاوتی نیز می یابند. اغلب با افزودن سنجاق در زیر و انتهای لایه آخر برای سنجاق سینه و چسباندن آن به انواع گیره مو یا شانه سر و یا آویزهای گردنبند و حلقه های انگشتر …

موسم بهار است و فصل رویش شقایق در گوشه و کنار باغ ها ، مزارع و دشت های مازندران و البته این زیبایی شگفت انگیز از رنگ ها و سایه روشن ها، هر سوزندوزی را به توجه بیشتری در اطرافش وا میدارد و شاید هم تمنای دوختن و رویش گلبرگ ها را در میان انگشتانش، فرا خواند و نهایتا با چند رنگ نخ، تکه پارچه و حلقه ای از کارگاه این شگفتی را بدوزد.  دوختن …

هر گاه به هنگاه دوخت گره فرانسوی به جای آنکه سوزن را درست در مکان  ابتدایی از شروع فرو ببریم، کمی آنطرف تر این کار را انجام دهیم؛ گره فرانسوی پایه دار شکل می گیرد که می تواند به اندازه خود گره فرانسوی کار آمد باشد. مهم ترین کاربرد گره فرانسوی پایه دار، دوخت پرچم های پایه داری می باشد که در میانه برخی گل ها مانند شقایق،ساعت و… استفاده می شود ولی از این …

بنفشه ها مهربان هستند و ساده. صمیمی هستند و عاشق. زیبا، پرشور و بسیار پر رمز و راز، بر بوته ای کوچک، آرام آرام در میان دیدگان من و شما می رویند و بر ساقه های خویش می ایستند. رنگ در رنگ هستند و جلوه ای از رویای سبز بهار. با هیچ دست و نگاهی بیگانه نیستند و البته می توانند درون هر حلقه ای از سوزندوزی و بر هر زمینه ای از پارچه حتی …

گفتیم که گره فرانسوی چگونه و در چه مواقعی کاربرد دارد و البته بیشترین کاربرد این گره در میانه گل ها به عنوان پرچم گل می باشد. اما این تنها کاربرد گره فرانسوی نمی باشد. این دوخت در برخی موارد به عنوان دوختی جایگزین هر نوع دوخت دیگر، برای پر نمودن سطوح مختلفی از هر طرح و در هر موقعیتی قابلیت اجرا می یابد. به عنوان مثال می توان از این دوخت برای پر نمودن …

شادمانه ترین ترانه ام را برایت می خوانم با همین سوزن و نخ نگاه و بر تابلو، بالش یا پیراهنی زیبا. تا تو نیز بتوانی رویای زیبای خیال مرا دریابی. تا تو نیز بتوانی در باغ بهاری خیال من، رویش شکوفه هایی را ببینی که بر گستره زمان به بار می نشینند و میوه هایی شیرین در تاریخ سرزمین من به یادگار می گذارند. تا تو نیز دریابی که من با همین سوزن و نخ، …

به گلبرگ هایم نگاه کن . به خطوط بلند و کوتاهی که با نخ  و رنگ، بر سینه من دوخته شده بنگر. سایه روشن های ثانیه ها را ببین. حضور هر نخ و رنگ را لمس کن. سینه سینه سخن دارم و دنیایی وسیع از زیبایی می بینم. گلبرگ به گلبرگ رازهای نا شکفته را عیان می سازم. می خواهم در میان دستهای تو بشکفم. سبز شوم. عیان شوم و مهربان شوم در لحظه های …