پرش به محتوای اصلی

فاطمه بیگم شریفیان

به طور کلی سرمه دوزی به واقع به دو حرفه مجزا ولی مکمل، تقسیم می شود. از آن میان می توان به حرفه سرمه دوز تزیینی و سرمه دوز سنتی اشاره نمود. با اینکه هر دو حرفه از مجموعه رو دوزی های سنتی  در صنایع دستی مباشند، ولی هر کدام از این دو حرفه مواردی را شامل می شوند که خاص و تفکیک کننده میان سنتی بودن و روز بودن حرفه را به خوبی نمایان …

به گلبرگ هایم نگاه کن. گل شقایق هستم. از دل پارچه روییده ام. با سرانگشت نوازشی که سوزن و نخ را به هجای کوک به کوک گلبرگ هایم کشانده است. هیاهویی در درون خویش دارم. جدالی سخت با سوزن و نخ داشته ام و با این همه آوازهایی ، رازهایی پنهان بر گونه گلبرگ هایم نشانده ام. تا بتوانم نمادی از عشق و مهربانی باشم. در تصویر زیر نمونه ای از دوخت یک شقایق قرمز …

چند ضلعی ها مانند پنج ضلعی، شش ضلعی و هشت ضلعی ، همانند مثلث ها نقش بسیار وسیعی می توانند در دنیای چهل تکه دوزی بیافرینند. این نوع چهل تکه که در اصطلاح برخی از چهل تکه دوزان به باغچه مادر بزرگ نیز معروف است، به دلیل پتانسیل بالایی که  می تواند در تولید انواع محصولات سوزندوزی شده داشته باشد و امکان تزیین با انواع دوخت های بنیادی سوزندوزی نیز روی درزها، محل اتصال تکه …

در مطالب گذشته گفته شد که برای دوخت پیله و استفاده از پیله به جای گلبرگ های یک گل چه باید کرد و نحوه دوخت آن به چه شیوه ای می باشد. اما یک روش سنتی نیز برای دوخت پیله ها وجود د ارد و آن استفاده از بلرسان می باشد. بلرسان یا بلرسنت یک نوع سرمه سخت می باشد که قابلیت انعطاف کمتری نسبت به انواع سرمه دارد و عمدتا جهت دور گیری برگ …

چهل تکه ستاره ای یکی از پر کاربرترین طرح در میان بلوک های مختلف چهل تکه می باشد. این چهل تکه با دوخت و مرتب نمودن تعدادی مثلث در رنگ های دلخواه شکل می گیرد . رنگهای دلخواهی که باید از نظر هماهنگی همسان و مترادف یا کاملا متضاد باشند .پس از آماده سازی یک بلوک می توان آن را تبدیل به یک وسیله کاملا کاربردی مانند کیف و یا رومیزی نمود  و یا به …

نقشی از یک لاله بر سینه پارچه کشیده ام و در میان بک حلقه چوبی نشانده ام. آنگاه در میان رویا و نقش خیالی که حس حضور دوست می آفریند، ملیله ها را یکی یکی به سوزن می کشم و بر گونه گلبرگ هایم نشانه هایی از همان رویا و خیال می دوزم. در سایه روشن رویاها، لاله ام شکل می گیرد و آرام آرام قد می کشد. من زنده ام و هستم . من …

 دوخت طرح ها، برگ یا گل به شیوه سه بعدی و به عبارتی برجسته و آزاد، در بیشتر حرفه های سوزندوزی جایگاه خاص خودش را دارد. گل ها در اندازه و شکل های متفاوتی ارائه می شوند و کاربرد های متفاوتی نیز می یابند. اغلب با افزودن سنجاق در زیر و انتهای لایه آخر برای سنجاق سینه و چسباندن آن به انواع گیره مو یا شانه سر و یا آویزهای گردنبند و حلقه های انگشتر …

موسم بهار است و فصل رویش شقایق در گوشه و کنار باغ ها ، مزارع و دشت های مازندران و البته این زیبایی شگفت انگیز از رنگ ها و سایه روشن ها، هر سوزندوزی را به توجه بیشتری در اطرافش وا میدارد و شاید هم تمنای دوختن و رویش گلبرگ ها را در میان انگشتانش، فرا خواند و نهایتا با چند رنگ نخ، تکه پارچه و حلقه ای از کارگاه این شگفتی را بدوزد.  دوختن …

هر گاه به هنگاه دوخت گره فرانسوی به جای آنکه سوزن را درست در مکان  ابتدایی از شروع فرو ببریم، کمی آنطرف تر این کار را انجام دهیم؛ گره فرانسوی پایه دار شکل می گیرد که می تواند به اندازه خود گره فرانسوی کار آمد باشد. مهم ترین کاربرد گره فرانسوی پایه دار، دوخت پرچم های پایه داری می باشد که در میانه برخی گل ها مانند شقایق،ساعت و… استفاده می شود ولی از این …

بنفشه ها مهربان هستند و ساده. صمیمی هستند و عاشق. زیبا، پرشور و بسیار پر رمز و راز، بر بوته ای کوچک، آرام آرام در میان دیدگان من و شما می رویند و بر ساقه های خویش می ایستند. رنگ در رنگ هستند و جلوه ای از رویای سبز بهار. با هیچ دست و نگاهی بیگانه نیستند و البته می توانند درون هر حلقه ای از سوزندوزی و بر هر زمینه ای از پارچه حتی …

گفتیم که گره فرانسوی چگونه و در چه مواقعی کاربرد دارد و البته بیشترین کاربرد این گره در میانه گل ها به عنوان پرچم گل می باشد. اما این تنها کاربرد گره فرانسوی نمی باشد. این دوخت در برخی موارد به عنوان دوختی جایگزین هر نوع دوخت دیگر، برای پر نمودن سطوح مختلفی از هر طرح و در هر موقعیتی قابلیت اجرا می یابد. به عنوان مثال می توان از این دوخت برای پر نمودن …

شادمانه ترین ترانه ام را برایت می خوانم با همین سوزن و نخ نگاه و بر تابلو، بالش یا پیراهنی زیبا. تا تو نیز بتوانی رویای زیبای خیال مرا دریابی. تا تو نیز بتوانی در باغ بهاری خیال من، رویش شکوفه هایی را ببینی که بر گستره زمان به بار می نشینند و میوه هایی شیرین در تاریخ سرزمین من به یادگار می گذارند. تا تو نیز دریابی که من با همین سوزن و نخ، …

به گلبرگ هایم نگاه کن . به خطوط بلند و کوتاهی که با نخ  و رنگ، بر سینه من دوخته شده بنگر. سایه روشن های ثانیه ها را ببین. حضور هر نخ و رنگ را لمس کن. سینه سینه سخن دارم و دنیایی وسیع از زیبایی می بینم. گلبرگ به گلبرگ رازهای نا شکفته را عیان می سازم. می خواهم در میان دستهای تو بشکفم. سبز شوم. عیان شوم و مهربان شوم در لحظه های …

رویای بهاری روشن و پر امید دارم. نقشی از آب و آیینه و عشق و هفت نشانه از هستی بر سفره هفت سین ؛ می دوزم. کمی پیش تر گندم ها را به آب نهاده ام تا در حریم سکوتی راز گونه، با جوانه هایش؛ برکتی نو بیافریند. سبزه ها را با سوزن و نخی سبز  و قرمزمی دوزم و می آرایم. گلدانی از گل سنبل با تمام وجودم به آن اضافه می کنم و …

دوخت پیچ رز و یا رز ایرانی در بسیاری موارد به صورت تکی، گاه با مرواریدی در میانه و گاهی با گره ای در میانه( فرانسوی و یا ایرانی)؛ مورد استفاده قرار می گیرد. ولی گاهی با استفاده از تکنیک های گلدوزی برزیلی می توان این رز را رنگ و لعاب تازه ای بخشید و در قالب زیباتری ارائه نمود. در تصاویر زیر نمونه ای ازدوخت گل های رز ایرانی را بر روی یک بافتنی …

 در حرفه های مختلف سوزندوزی همیشه دوخت سوزندوزی و اجرای تکنیک های مختلف آن بر سطح پارچه اصلی  نمی شود و گاه بر حسب ضرورت سوزندوز می خواهد طرح را بر زمینه دیگری اجرا و در جای دیگری استفاده نماید. این شیوه از اجرای سوزندوزی یا دوخت به شیوه آزاد که امروزه با نام پنل دوزی مطرح می باشد، برخلاف تصور گروهی از سوزندوزان؛ اصلا شیوه تازه ای نیست و در بسیاری از دوره های …

همیشه دوخت ها و طرح ها منحصر به مکان و موقعیت خاصی نیستند و سوزن دوز بر حسب سلیقه و میزان مهارتش می تواند با اندکی تغییر، هر طرح و هر دوختی را در مکان دلخواه خودش بدوزد. در مطالب گذشته نمونه ای از دوخت گلهای شکوفه ای را بر روی ترمه دیدید و اینک همان طرح با همان تکنیک ها را، بر روی یک پالتو می بینید که توسط خانم شیوا امیر سلیمانی از …

گل های شکوفه ای انواع گوناگون دارند ولی به خوبی می توان دریافت که همه انواع گل های شکوفه ای به تنهایی زیبا هستند و البته می توان هر کدام را جدا و یا در کنار یکدیگر روی یک مجموعه از طرح استفاده نمود. در تصویر زیر نمونه ای از کاربرد دوخت گل های شکوفه ای را بر روی ترمه به صورت چند شاخه جدا، در حاشیه یک رومیزی ترمه؛ می بینید. روی هر شاخه …

گاهی تکه هایی از نقوش موجود در یک پارچه احساس شیرینی ، جهت استفاده روی پارچه ای دیگر را به همراه می آورد و درست در همین لحظه ، تکنیک اپلکه با استفاده از نقوش پارچه؛ شکل می گیرد. در مطالب گذشته گفتیم که تکه دوزی نقش پارچه، نوعی از تکه دوزی یا اپلکه دوزی است که با استفاده از نقوش پارچه ، اجرا می شود و اجرای این تکنیک را روی یک کوسن دیدیم. …

در نوشته های گذشته گلدوزی یک طرح با حاشیه ممتد را ، روی یک ژاکت بافتنی دیدید. در تصویر زیر گلدوزی همان طرح را روی یک بلوز بافتنی می بینید. بنابر این می توان گفت هر طرح جا و مکان خاص و ویژه ای ندارد و اینکه باید فقط و فقط روی ژاکت بافتنی و یا روی بلوز بافتنی اجرا شود. بلکه هر طرح را می توان بسته به موقعیت در فضای دلخواه به همان اندازه …