پرش به محتوای اصلی

فاطمه بیگم شریفیان

یکی از موارد مصرف تکه دوزی  یا اپلکه دوزی دوختن طر ح های عروسکی و گل، روی وسایل بچه می باشد.  استفاده از پارچه های طرح دار همانند پارچه های ساده به هنگام تکه دوزی ها گاه می تواند بسیار مفید و کارآمد باشد زیرا قسمت های مختلف پارچه های طرح دار، در بخشی از یک گل یا رنگ و در میان نقاط مختلف تکه دوزی ها به تنوع و فراوانی رنگ در تکه دوزی …

پولک، منجوق و مروارید ها دنیای شگفت انگیز و بسیار پر کاربردی دارند. از جمله این کاربرد ها می توان به ساخت انواع جواهرات بدلی مانند دستبند، گردنبند، گوشواره و…. اشاره نمود. در برخی از این جواهرات بدلی، مروارید، منجوق، سنگ و….. با استفاده از سیم و چسب وغیره بدون سوزن و نخ و یا همراه با سوزن و نخ؛ ساخته می شوند. اما در برخی دیگر این مواد همچنان به سوزن و نخ وفادار …

گفتیم که سایه دوزی روی پارچه نازک و از پشت کار اجرا می شود و البته طرح های زیادی می توانند جهت سایه دوزی مورد استفاده قرار گیرند. در تصویر زیر، طرحی ازیک گل با ساقه و برگ و پاپیون، برای سایه دوزی قرار گرفته که نمونه آموزشی سوزن دوزی این دوخت را می توانید در اینجا ببینید که توسط خانم مریم رفیعی از آموزشگاه شب افروز؛ اجرا شده است.  

گل رز کوچک یا به اصطلاح پیچ رز دوختی بسیار پر کاربرد در انواع سوزن دوزی ها، بخصوص گلدوزی می باشد. این دوخت که به عنوان یکی از ارکان جدایی ناپذیر گلدوزی برزیلی یا گلدوزی سه بعدی است در میان بسیاری از طرح های گلدوزی که نیاز به گل های کوچک، در فضاهای خالی میان گل های بزرگ تر، می باشد؛ نقش افرینی خوبی دارند. ابتدا سوزن را از پارچـــه بيرون مي آوريم و بين …

گلدوزی  روی قسمت های مختلف لباس مانند یقه، لبه دامن، دامن، لبه آستین، آستین و پهلو و ….. می تواند کاربرد داشته باشد. رنگ گل ها نیز بر حسب سلیقه افراد گاهی کاملا نزدیک به رنگ خود لباس و گاهی نیز کاملا متفاوت؛ انتخاب می شود تا بر روی لباس، درخشندگی و جلوه یک گل زیبا را نمایان سازد. نمونه ای از گلدوزی روی کت را در تصاویر زیر می بینید .گلهای مختلفی از جنس …

در سه مرحله قبل نحوه آماده سازی گل ها و دوختن ساقه، برگ ها و غنچه ها را دیدیم و در اینجا دو مرحله دیگر را می بینیم. مرحله چهارم: پس از دوخت گل ها، برش دور تادور و سوزاندن لبه ها، مرحله اتصال گل ها به پارچه می باشد. به کمک یک مروارید درشت یا سنگ  و یا حتی چند کوک می توانید گل ها را به پارچه متصل نمایید و مغز گل را بدوزید. در صورتیکه بخواهید …

یکی از کاربرد های بسیار مهم دوخت گل های سه بعدی، استفاده از این گل ها لابلای شاخه ها و برگهای بی شمار طرح های پیچیده  و یا بزرگ می باشد که جهت آسان تر نمودن فضای کار و البته جلوه دهی بیشتر گل در میان شاخ  و برگ ها و بر روی ساقه ؛ استفاده می شود. به طور کلی مراحل مختلف دوخت این گل های سه بعدی به صورت زیر می باشد: نقش …

گفتیم که دوخت داربستی برای پر نمودن فضاهای خالی از سوزن دوزی که تمایلی به پر کردن کامل آن نیز وجود ندارد، به کار می رود. این فضاهای خالی همیشه در میان طرح های گلدوزی نیست و گاهی نیز در میان طرح های دیگر حرفه های سوزن دوزی دیده می شود. از جمله حرفه هایی که که می تواند با این دوخت شکل یابد، سرمه دوزی می باشد. در تصاویر زیر نمونه هایی از دوخت …

بته جقه ها را بته درویشی یا بته های سرخم نیز می نامند. این بته ها در دنیای پر رمز و راز سوزن دوزی های ایرانی،نقش هایی بسیار پر رنگ و ماندگار آفریده اند و خواهند آفرید. از جمله این نقش ها، در سرمه دوزی، پولک دوزی، مروارید دوزی، پته دوزی، ابریشم دوزی و…… می باشد . در تصویر زیر نقشی از یک بته جقه را می بینید که می تواند کار بردهای زیادی در …

مرواریدها خود به تنهایی زیبا هستند و مروارید دوزی نیز، لذت بخش می باشد . اما کاربرد دوخت مروارید فقط در میان سرمه یا پولک و بر روی پارچه ترمه  و در میانه گل نمی باشد . گاهی به کمک همین مروارید ها می توان طرح و نقشی را بر تار و پود پارچه دوخت و به آن شکل بخشید. در تصاویر زیر نمونه ای از دوخت مروارید را می بینید که نقش دو جقه …

تگرگ دوزی یکی از دوخت های بسیار پرکاربرد در سرمه دوزی می باشد . به این ترتیب که قطعه هایی کوچک  از سرمه را می بریم و در کنار هم ، اما به صورت جدا از هم در اطراف یا میان بخش هایی از طرح که می خواهیم پر تر به نظر آیند؛ می دوزیم. به طور کلی تگرگ دوزی برای پر کردن زمینه های خالی فضاهای سرمه دوزی شده دوخت مناسبی می‌‌باشد. برای جلوه …

گیپور دوزی یکی از انواع دوخت های سوزن دوزی می باشد که به نوعی از تور های گیپور در آن استفاده می شود. خلاقیت در کاربرد انواع تورهای گیپور مانند تور دوزی های دیگر، می تواند در بسیاری موارد؛ زیبایی های چشمگیری بیافریند. یکی از انواع گیپور دوزی که رایج ترین آن نیز می باشد، بخش هایی از طرح های مستقل یا به هم پیوسته از تور را جدا می کنند و پس از جدا …

گل های نگینی در حرفه سرمه دوزی و پولک و منجوق دوزی کاربرد بسیار گسترده ای دارد و اغلب جهت پر نمودن فضاهای خالی و یا گسترده تر نمودن چشم انداز طرح ها به کار می رود. برای دوختن گل های نگینی ابتدا یک مروارید درشت یا یک عدد سنگ گرد در نقطه دلخواه بدوزید. سپس سوزن را از پارچه کاملا نزدیک مروارید یا سنگ گرد، بیرون بیاورید و تعدادی مروارید کوچک تر را به سوزن …

ذغره گره دار می تواند کاربرد های بسیاری داشته باشد. جهت دوخت و جلوه دهی روی خطوط  مختلف به کار می رود و علاوه بر آن برای پر نمودن گلبرگ های برخی از گل ها نیز استفاده می شود. دو نمونه دوخته شده از کاربرد ذغره گره دار که با آن گلبرگ های یک گل پر شده است را، در تصاویر زیر می بینید . این نمونه ها مربوط به خانم زیور مهدی نژاد و خانم فاطمه …

ذغره قرینه یا دو طرفه یکی از انواع ذغره ها ست که برای دوختن برگ ها و گلبرگ ها به کار می رود. به این صورت که پس از گذاشتن پولک و سرمه نیم سانتی سوزن را به خط میانی گلبرگ فرو می بریم و این کار را به صورت قرینه در دو طرف گلبرگ انجام می دهیم تا پر شود . یعنی یک سر سرمه داخل سوراخ پولک و سر دیگر آن در خط میانی …

دوخت داربستی یا دوخت بخارا، جهت پر نمودن بخش هایی خالی از سوزن دوزی که تمایلی به پر کردن کامل آن نیز وجود ندارد؛ به کار می رود. برای اجرای دوخت ابتدا، شلالهاي بلندي به صورت بعلاوه كنارهم می دوزیم. بطوريكه پس از دوختن شلال ها، مربع های مساوی در کنار هم داشته باشيم. محل تقاطع اين خطوط افقي و عمودي را با نخ همرنگ يا نخ رنگ ديگر، بست هايي به شكل اريب يا …

پیله دوزی یکی از حرفه های بسیار زیبای سوزن دوزی ایرانی می باشد که در طول زمان به شیوه سنتی، همراه و همگام با سرمه دوزی و مروارید دوزی و بیشتر بر روی ترمه و مخمل؛ مورد استفاده قرار می گیرد و کاربرد های مختلفی را شامل می شود. برای اجرای دوخت پیله، ابتدا قسمتی از طرح را که می خواهیم با پیله دوخت کنیم روی کاغذ می کشیم و دور آن را برش می …

گل های فرفره ای را به روش های مختلفی می توان دوخت . عمده ترین روش هایی که می توانید این گل ها را بدوزید، استفاده از تکنیک دوخت ساتن و  دندان موشی می باشد. در اینجا نمونه ای از دوخت یک گل فرفره ای را با دوخت دندان موشی می بینید که در کارگاه سوزندوزی شب افروز، بر روی یک بلوز بافتنی دوخته شده است.

گفتیم که دوخت روکوکو یا ملیله ای به صورت تکی جهت استفاده در حاشیه و نیز برای ایجاد گل با شعاع هایی همسان و غیر همسان با یک مرکز واحد در میان سوزن دوزی ها کاربرد زیادی دارد. علاوه بر موارد گفته شده این دوخت برای تزیین لباس و یا موی عروسک ها نیز در میان سوزن دوزی ها کاربرد زیادی دارد.  نمونه هایی از این کاربرد را، جهت ایجاد موی عروسک می بینید که …

روی پرچین خیال، سرمه و ترمه و راز نقش یک بوته سرو، مهربانی، آغاز دانه دانه گندم، یک بغل مروارید منجوق و پولک عشق، زندگان ی جاوید حلقه حلقه سرمه، پیچ در پیچ و صبور سنگ اشک و گل عشق، راهی خلوت و نور چشمه و دشت و افق، رنگ در رنگ و بهار پای کوبان همه عشق، سرو و ترمه بی قرار نخ و سوزن همراه، سرخ و نیلی، آبی سبز در سبز و …