پرش به محتوای اصلی

ترمه دوزی

پر کردن بته جقه ها با سرمه همیشه تابع قانون خاصی نیست و سوزندوز بر مبنای سلیقه شخصی و با استناد به طرح، نوع دوختی را بر می گزیند که بتوان با آن به بته جقه هویت بخشید و راز و رمز طرح را به خوبی عنوان نمود. یکی از دوخت هایی که می توان از آن برای دوختن بته جقه ها و پر کردن آن استفاده نمود، دوخت آجر چین در راستای طرح و …

معمولا دوختن نوار و یراق برای جلوه بخشی به محصول تولیدی در اغلب سوزن دوزی ها در لبه پارچه و یا کمی بالاتر از لبه به صورت ساده و خطی، دوخته می شود. اما این نکته همیشگی نیست و گاهی می توان از یراق ها و نوارها، استفاده بیشتری برد. یکی از این موارد، اتصال تکه های ساده ترمه به پارچه و یا اتصال تکه های سوزندوزی شده به پارچه  می باشد.  این اتصال ها …

 گفته بودم به آب، به آیینه میهمان شدم ز رحمت باران، به مهر نگاهی، خرامان شدم نمونه زیبایی از دوخت گل با پولک و منجوق را در تصویر زیر می بینید که توسط خانم یاسمن مویدی ، دوخته شده است. این گل بسیار زیبا در میانه یک بته جقه، با تکنیک پولک و منجوق دوزی به شیوه ایستاده؛ در گوشه ای از پارچه ترمه سوزندوزی شده و شاید همین پارچه ترمه، یادگاری باشد برای آیندگان و… شما …

سرمه دوزی، منجوق دوزی و مروارید دوزی همیشه ، حرفه هایی جدایی ناپذیر از ترمه می باشند . حرفه هایی که گاه با تکنیک های مرتبط به خودشان در دوخت دنیایی بسیار زیبا و پر از رمز و راز را، بر روی پارچه ترمه با طرح سروهای ماندگار، در ذهن می آفرینند و ماندگارتر می سازند. سوزندوزی روی کیف قران یکی از این موارد می باشد که سرمه دوزی روی آن، معمولا اجرا شده و …

معمولا برای دوخت کیف قرآن از پارچه های ترمه و مخمل استفاده می شود. این پارچه ها گاه به صورت ساده مورد استفاده قرار می گیرد و گاه با یراق و قیطان تزیین می شود . البته در مواردی با بهره گبری از تکنیک های سرمه دوزی، مروارید دوزی ، منجوق دوزی و… و.. نیز بر روی ترمه و مخمل، به آن جلوه ویژه ای می بخشند به گونه ای که این ویزگی همچون یک …

گاهی بقچه های ترمه ای در میان میراث خانوادگی برخی افراد یافت می شود که می خواهند بر روی آن تغییری ایجاد نموده و کاربرد تازه ای برای آن تعریف کنند. در این موارد سرمه دوزی و مروارید دوزی می تواند گزینه مناسبی جهت احیا این بقچه ها باشد و این میراث را گرانبها تر نماید. میراثی که قدرت انتقال به نسل دیگری را نیز داشته باشد. در تصویر زیر نمونه ای از یک بقچه …

بته جقه یکی از نقوشی است که در طول تاریخ و تا کنون، همواره زینت بخش آثار هنری ایران زمین و بخصوص سوزندوزی ایرانی بوده و در بسیاری از حرفه های مرتبط با دوخت، نقش پر رمز و راز و بی بدیل خودش را به خوبی ایفا نموده است. عادی ترین نام این طرح نزد ایرانیان بته (بوته)می باشد که به معنای یک دسته برگ است و البته این طرح را با نام های دیگری …

کمی پیش تر گفتیم که مرصع  دوزی به نوعی از دوخت های سنتی ایران گفته می شود که در آن، از مواد تزیین کننده جهت جلوه دادن به طرح ، مانند انواع مروارید، پولک، ملیله، منجوق، سنگ های اصلی چون فیروزه و عقیق و حتی جواهراتی چون طلا و نقره و در رنگ ها و شکلهای مختلف همراه با نخ هماهنگ از جنس طلا و نقره و گلابتون؛ مورد استفاده قرار می گیرد. این دوخت …

یکی از انواع ذغره دوزی ها، دوخت ذغره به شیوه مورب می باشد . این شیوه از دوخت ذغره دقیقا شبیه به دوخت خطی سرمه است. با این تفاوت که هر بار پس از به نخ کشیدن تکه سرمه ای برای دوخت خطی، یک پولک نیز به صورت همزمان، به نخ کشیده و به صورت مورب روی پارچه دوخته می شود. دوخت ذغره مورب بر روی بسیاری از خطوط در سرمه دوزی می تواند مورد …

باز هم حکایت دیگری از سوزن و نخ ، سرمه ومروارید و ترمه و دست هایی که نقش عشق می دوزد بر سینه پارچه . زیبا و ماندگار . سوزن و نخ، سرمه و ترمه در میان انگشتان هر سوزندوز؛ جان مایه طرح می شود و زیبایی بی کرانه ای که تا هرکجای بوستان دل می رود . و در میان نقوش دلنشین ترمه، نقشی تازه، از حیات  و زندگی می آفریند . نقشی تازه …

برای اجرای دوخت کاج دوزی، ابتدا ذغره مورب می دوزیم و سپس از بالا قسمت دوخته شده، قطعه سرمه ای را به اندازه یک تا یک و نیم سانت برش می زنیم و از بالا به صورت عمود درون پولک اول قرار داده و می دوزیم . سپس سرمه های دیگری با همان اندازه بریده، در دو طرف ذغره مورب ؛ یکبار از سمت راست و یکبار از سمت چپ به سوزن کشیده داخل پولک …

تکنیک دوخت سایه روشن دوزی تقریبا در تمامی حرفه های سوزندوزی، به هنگام دوخت گل و برگ ؛ قابل استفاده می باشد. از جمله این حرفه ها می توان به سرمه دوزی سنتی اشاره نمود. در این حرفه نیز دوخت سایه روشن دوزی، اغلب برای پر کردن برگ ها و گل هایی مورد استفاده قرار می گیرد که بزرگ تر هستند و یا پیشرفته تر در اجرای سوزندوزی می باشند. دوخت سایه روشن دوزی با …

دوخت کندو در واقع نوعی کاربرد از دوخت گل های نگینی به شیوه نیمه و در امتداد هم، می باشد و دقیقا همانند گل های نگینی در حرفه سرمه دوزی و پولک و منجوق دوزی کاربرد بسیار گسترده ای دارد و جهت پر نمودن فضاهای خالی در میانه بته جقه ها و یا گسترده تر نمودن چشم انداز طرح ها به کار می رود. دوخت کندو در اغلب موارد به کمک یک مروارید درشت در گوشه ای از طرح آغاز …

در مطلب قبل از سرمه دوز سنتی صحبت شد که چه تفاوتی با سرمه دوز تزیینی دارد. حرفه سرمه دوز تزیینی برخلاف سرمه دوز سنتی، بسیار قابل انعطاف می باشد و بطور کلی شامل دوخت های مکمل و تزیینی مانند ذغره دوزی، حصیری دوزی، دندان موشی، و….. می باشد . حرفه سرمه دوز تزیینی قابلیت اجرا روی هر نوع پارچه و لباس  اعم از ترمه، مخمل، ساتن، تافته، پارچه های حریر و شیشه نما و……  …

بی گمان وقتی صحبت از منجوق دوزی به صورت برجسته در فضایی از طرح می شود،  توجه همه به سمت و سویی می رود که گلی را با مشخصه های همیشگی طرح های معمول در منجوق یا سرمه و بر روی ترمه  یا مخمل ببینند و البته این ها تنها گزینه  برای دوخت منجوق دوزی برجسته نمی باشند. در تصویر زیر نمونه ای از دوخت منجوق دوزی برجسته را می بینید که توسط خانم شیوا …

مغزی دوزی نوعی اتصال تزیینی تکه های مختلف لباس، کیف، کفش و آستر به زمینه اصلی پارچه می باشد. این اتصال به کمک نوار، ، قیطان و یراق انجام می گیرد. به این صورت که جهت اتصال تکه ها می توان از نوار، قیطان و یراق در لای درزها به صورت تزیینی استفاده نمود تا از میان درز دیده شود . یکی از کاربرد های خوب مغزی دوزی در سوزندوزی ، هنگام آسترکشی تولیدات سوزن …

یکی دیگر از انواع ذغره دوزی، دوخت ذغره به شیوه ساده می باشد. در  ذغره دوزی به شیوه ساده، هر بار تکه سرمه ای کوچک را با پولک به سوزن می کشیم تا پولک ها به کمک سرمه بر روی پارچه محکم شوند. این دوخت برای پر کردن متن طرح ها، گل های بزرگ تر و بخش هایی از طرح به دلخواه، استفاده می شود و می تواند هم به صورت هم سطح و هم …

شاید در ذهن برخی استفاده از گل های سه بعدی به مکان و نوع خاصی از سوزندوزی ها مرتبط باشد، در حالیکه به واقع چنین نیست و به راحتی می توان از گل های سه بعدی جهت تزیین ترمه، بخصوص ترمه های قالبی؛ در شکل و اندازه های مختلف بهره گرفت. حتی گاهی همراه با سرمه دوزی یا پولک و منجوق دوزی روی ترمه نیز، می توانید از گل های سه بعدی جهت تزیین ترمه …

سرمه دوزی، ذغره دوزی و یا پولک و منجوق دوزی و… به صورت سنتی، معمولا روی پارچه ترمه انجام می شود و البته نام گذاری در این موارد عمدتا به نوع مواد اولیه ای مختص می شود که به کمک آن سوزندوزی روی پارچه ترمه، اجرا می شود و به آن سرمه دوزی روی ترمه، پولک دوزی روی ترمه و…..و…. می گویند. ولی مفهوم متداول تری نیز برای سوزندوزی روی ترمه وجود دارد و آن …

شاید برای برخی از شما دوستان نیز این سوال پیش آمده باشد که رو دوزی سنتی الحاقی چیست و چه مواردی از دوخت های سنتی را در بر می گیرد؟ برای پاسخ به این سوال باید گفت که رو دوزی سنتی الحاقی  در بخش رشته های مرتبط با صنایع دستی و از جمله حرفه های زیر مجموعه دوخت های سنتی می باشد. به عبارتی خود این حرفه مجموعه ای از مهارت های مندرج در چند …