بی گمان نقش ها و طرح های بسیاری، ویژگی سوزندوزی شدن را بر روی پارچه ها و یا انواع لباس؛ دارا می باشند و البته این مسئله بستگی تام به سلیقه تولید کننده و یا مصرف کننده،حرفه مورد نظر برای سوزندوزی و یا مکان سوزندوزی ؛ نیز دارد. در برخی موارد لباس مورد نظر با پارچه طرح داری به دلخواه در سر آستین ، یقه و یا دامنه و به طور کلی قسمت های مختلفی از لباس تزیین می شود و هم زمان سوزندوز ؛ تمایل به اجرای سوزندوزی در قسمت های دیگری از لباس می بابد. در اینگونه موارد رعایت تناسب رنگ میان  پارچه طرح دار و پارچه اصلی، امری ضروری به نظر می آید و طرح ها اغلب به دلخواه برگزیده می شوند.

 اما گاهی سوزندوز و یا مصرف کننده، تمایل به استفاده از طرح و نقش موجود در پارچه طرح دار بر روی پارچه اصلی لباس، می بابد و می خواهد از نقش ها و طرح های موجود روی پارچه طرح دار و یا شبیه همان نقش ها و طرح ها؛ استفاده نماید تا بتواند علاوه بر رعایت تناسب رنگ میان دو پارجه، رعایت تناسب نقش را نیز؛ اجرا نماید و کار بهتر و زیباتری ارائه شود.

در تصویر زیر نمونه ای از این رعایت تناسب ها را، در سوزندوزی یک مانتو می بینید که توسط خانم منیره جعفری، اجرا شده است. ابتدا پارچه طرح داری با نقشی از گل های رز، برای تزیین آستین ها  استفاده شده و شاخه ای از گل رز نیز در قسمت جلوی مانتو و یقه؛ با سلیقه و مهارت سوزندوزی شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی ارزشمند بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

سوزندوزی گل رز- منیره جعفری

هر سوزن دوز می تواند بر مبنای سلیقه و وسعت کاربرد رنگ ها در سوزن دوزی هایش، یک تابلوی رنگ از نخ هایی که در دسترس دارد؛ آماده نماید تا در صورت لزوم بتواند از آن استفاده کند.

شاید برای هر سوزندوزی این اتفاق ناگوار افتاده باشد که به هنگام کار سوزن دوزی، رنگی از یک نخ تمام شود و شماره آن را نیز بخاطر نداشته باشد. در این صورت برای جستجو و خرید رنگ آن نخ، طبعا دچار مشکل می شود. سوال اینجاست که آیا باید کار نیمه کاره را بردارد و به جستجوی نخ بپردازد و یا راه آسان تری نیز هست؟ در پاسخ باید گفت که بی گمان راه آسان تری نیز وجود دارد.

معمولا رنگها در هر طیف رنگی و جنسی که باشند، دارای یک شماره از رنگ می باشند که هویت و شناسه آن می باشد. شناسه ای که جستجوی مجدد آن را آسان می سازد. در برخی از کتاب های سوزن دوزی، رنگ دوخت های نمونه موجود در کتاب؛ بر مبنای شماره ها و یا شناسه های نخ ارائه می گردد. شناسه و یا شماره نخ از جنس های مختلف، با هم متفاوت است. به عنوان مثال یک شماره رنگ سبز از نخ دمسه با شماره رنگ سبز از نخ مز و یا نخ مادیران،نخ المپیوس و …. متفاوت می باشد. واضح است که برای آسان تر شدن کار به هنگام دوخت سوزن دوزی و دسترسی سریع تر به رنگها، همیشه ملزم نیستیم که از رنگ های پیشنهادی کتاب ها استفاده کنیم  زیرا گاهی یک رنگ و یا گروهی از رنگها را در زمان مورد لزوم در بازار نمی یابیم. در این صورت می توانیم خودمان انتخاب رنگ ها را بر مبنای سلیقه شخصی و خواست مشتری؛ انتخاب نماییم. ایجاد تابلوی رنگ نخ، از رنگهای در دسترس هر سوزندوز، می تواند در بسیاری موارد مشکل انتخاب رنگ و در دسترس بودن شناسه رنگ را برای خرید؛ حل نماید.

جدول نمونه رنگ- سوزندوزی شب افروز

نوع دیگری نیز از دوخت برگ های دراز و بلند، وجود دارد که به واقع تلفیقی از دو نوع ترکیب در رنگ می باشد . به این شیوه که ابتدا با یک ترکیب از رنگ سبز، دور تا دور برگ را با دوخت ساقه دوی تو پر می دوزند و سپس با ترکیبی روشن تر از رنگ سبز؛ وسط برگ را کامل می کنند.

در تصویر زیر نمونه ای از این نوع دوخت را می بینید که توسط فاطمه تقی زاده ، اجرا شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

دوخت برگ های دراز و بلند- فاطمه تقی زاده

گفتیم که دوخت موهای بلند و کوتاه در سوزندوزی ایده های فراوانی نیز، به همراه دارد. ایده هایی که از ذهن هر سوزندوز بروز می کند و بر دل پارچه و لابلای نقوش متعدد، به شکل های مختلفی جلوه می یابد و البته دیدن هر کدام از این ایده ها و خلاقیت ها، خالی از لطف نیست و می تواند منشا ورود ایده های تازه تری نیز،  به ذهن باشد.

در تصاویر زیر نمونه ای از دوخت مو های بلند را بر روی طرحی عروسکی می بینید که توسط خانم هنگامه پور نوروز سوزندوزی شده است . در این تصاویر موهای بلند در طرح یکی از دختران به صورت رها در یک سو و به کمک گیسویی کوچک از جلو شکل یافته و در طرحی دیگر موهای بلند به شیوه بافت و گیسو در پشت سر قرار گرفته و به کمک یک گل رز کوچک بسته شده است. هر دو ایده بسیار زیبا و کاربردی هستند. اینطور نیست؟!!!!!!.

برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

دوخت مو در سوزندوزی- هنگامه پور نوروز
دوخت مو در سوزندوزی- هنگامه پور نوروز

دوخت موهای بلند در سوزندوزی، ایده های فراوانی نیز به همراه دارد.این موها غیر از رها شدن بر روی شانه ها می توانند کمی پایین تر از شانه جمع شوند و یا به صورت گیسو، یک گیسو و یا چند گیسو نیز ارائه شوند و در انتهای گیسو نیز می توان از تکه ای نخ به صورت روبان استفاده نمود. به هر صورت دوخت مو در سوزندوزی غیر از آنکه تابعی از طرح موجود و در دسترس برای دوخت می باشد، فقط و فقط به سلیقه سوزندوز بستگی دارد که چه بخواهد و یا چگونه بخواهد طرح را به دیگران ارائه نماید.

نمونه ای از این شیوه دوخت مو را در تصویر زیر می بینید که توسط خانم فاطره محمدیان، ارائه شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

دوخت مو در سوزندوزی- فاطره محمدیان

دوخت روکوکو یا گره ایرانی علاوه بر دوخت گل های کوچک به صورت ساده و دوبل، جهت دوخت برگ نیز می تواند تکنیک کارآمد و مفیدی باشد. برای استفاده از دوخت روکوکو در برگ، همانند دوخت تیغ ماهی عمل می کنیم با این تفاوت که به جای شروع با یک شلال در راس برگ و ادامه شلال ها در راست و چپ، تکنیک دوخت روکوکو را برای برگ و دقیقا با همین شیوه؛ شروع و تا پایان برگ ادامه می دهیم .

در تصویر زیر نمونه ای از دوخت برگ با روکوکو را می بینید که توسط خانم منیره جعفری  بر روی یک لباس دوخته شده است. در این تصویر یک برگ را با دو ترکیب از رنگ یکی تک رنگ سرخابی و دیگری دو رنگ با ترکیبی از دو صورتی می بینید که در میان گل ها، برگ ها نیز جلوه ویژه ای یافته اند. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

گره ایرانی و دوخت برگ- منیره جعفری

گفتیم که موهای بلند به شیوه رها بر شانه را، می توان به دو شیوه رها بر شانه در یک سو و رها بر شانه در دو طرف؛ ارائه نمود و البته هر دو شیوه زیباست.

در مطلب گذشته موهای رها بر یک طرف شانه را دیدیم و در تصویر زیر موهای رها بر شانه را در دو سو می بینیم که توسط خانم خدیجه اصغری، بر روی یک مانتوی دخترانه سورمه ای؛ سوزندوزی شده است.موها بدون بافته شدن در قسمت میانی بسته شده و در دو سو بر شانه ها، رها شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

دوخت مو در سوزندوزی- خدیجه اصغری

دوخت موها به شیوه حلقه های بلند یک تکنیک بسیار کاربردی برای موهای رها بر شانه می باشد. اما گاه رها نمودن مو بر شانه نیز می تواند به صورت رها شدن در دو طرف شانه و یا یک طرف شانه باشد.

نمونه ای از دوخت موهای رها شده در یک طرف شانه را در تصویر زیر می بینید که توسط خانم روزا نور محمدیان ، بر روی یک بلوز دخترانه خاکستری از جنس تریکو؛ دوخته شده و با مرواریدی تزیین شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

دوخت موهای بلند- روزا نور محمدیان

گفتیم که برخی سوزندوزان از قاعده اصلی دوخت برگ های دراز جهت سوزندوزی این گونه برگ ها، استفاده نمی کنند ونمی خواهند کشیدگی برگ ها نشان داده شود و به همین خاطر ابتدا برگ را از درازا، به دوقسمت تقسیم می کنند و هر قسمت آن را به کمک دوخت توپر ساده به شیوه مورب می دوزند. در این موارد معمولا برگ ها کمی پهن تر به نظر می آیند.

نمونه ای از این دوخت را در تصویر زیر می بینید که توسط خانم فاطره محمدیان از آموزشگاه شب افروز،بر روی طرحی از برگ گل لاله؛ اجرا شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

دوخت برگهای دراز و بلند3- فاطره محمدیان

پنل های آماده از پولک و منجوق و یا سرمه، قابلیت اتصال بر روی هر سطح و در هر فضایی را دارا می باشند و البته انواع مختلف تولید این  پنل ها به سلیقه سوزندوز و یا مشتری بستگی دارد. نوع کاربرد که مشتری درخواست تولید این پنل را ارائه می دهد، می تواند نقش بسیار موثری در شیوه تولید و کاربرد مواد اولیه را نیز در برگیرد.

 در تصویر زیر نمونه ای از دوخت پنل سرمه دوزی ارزشمند از یک گل صد برگ را می بینید که توسط خانم فاطمه رمضانی ؛ با زیبایی و مهارت  دوخته شده و بر روی یک کیف دستی؛ نهاده شده است . برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی بسیار زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

گل صدبرگ روی کیف- فاطمه رمضانی

تکنیک دوخت حلقه ها با نخ در امتداد هم غیر از دوخت مو در سوزندوزی برای موهای کوتاه را، می توان برای دوخت موهای بلند نیز؛ استفاده نمود. به این شیوه که می توان حلقه ها را به هنگام دوخت، بلند در نظر گرفت  و البته میزان بلندی نیز می تواند در حد دلخواه باشد. در این تکنیک، یعنی دوخت حلقه های بلند نیز می توان تنوع فراوانی ایجاد نمود و موهایی پر پشت و یا کم پشت دوخت.

رها نمودن موها در امتداد صورت و بر روی شانه ها یکی از این شیوه ها می باشد که می توانید در تصویر زیر ببینید. در این تصویر که توسط خانم نعیمه منزه سوزندوزی شده، موهایی بلند، پر پشت و رها بر شانه؛ به خوبی ارائه شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

دوخت موهای حلقه ای بلند- نعیمه منزه

پیشتر گفتیم که از تکنیک دوخت حلقه ها می توان به هنگام سوزندوزی طرح موها استفاده نمود. به این شیوه که حلقه ها به صورت ردیفی دوخته می شوند و می توان انتهای حلقه ها را نیز برش نمود و شکل تازه ای از دوخت مو را در سوزندوزی ها ارائه نمود. 

در تصویر زیر نمونه بسیار خوبی از دوخت این موها را می بینید که توسط خانم مهسا محمد نتاج، سوزندوزی شده است. در این نمونه  حلقه ها برش شده و موها پر پشت تر به نظر می رسند. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی بسیار زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

دوخت موهای حلقه ای کوتاه و برش شده- مهسا محمد نتاج

به طور کلی با استفاده از تکنیک گره ها، انواع مختلفی از موهای فرفری را می توان دوخت. گره فرانسوی به جای گره ایرانی گزینه مناسبی برای دوخت موهای فرفری کوتاه می باشد. با استفاده از این دوخت می توان تنوع بسیاری در موهای فرفری ایجاد نمود که خالی از لطف نیز نیست.

در تصویر زیر نمونه ای از دوخت موهای فرفری کوتاه را می بینید که توسط خانم ندا فلاح روی یک تابلوی دیواری، دوخته شده است.

دوخت موهای فری کوتاه- ندا فلاح

گفتیم که برای دوخت گل هایی که دارای برگ های بلند و دراز می باشند، باید از تکنیک هایی استفاده کنیم که بتوانند کشیدگی کامل برگ را نمایان سازند، اما برخی موارد سوزندوز این تکنیک ها را نمی پسندد و یا نمی خواهد کشیدگی بیش از حدی در سوزندوزی برگ نشان دهد. در اینگونه موارد می توان برگ را از وسط به دو قسمت تقسیم نمود و با تکنیک دوخت کوتاه و بلند و سایه روشن دوزی، در هر سمت دوخت برگ را؛ اجرا نمود.

نمونه ای از این دوخت را در تصویر زیر می بینید که توسط خانم فاطمه میر کریم پور از آموزشگاه شب افروز؛ بر روی طرحی از برگ یک لاله اجرا شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

دوخت برگهای دراز و بلند2- فاطمه میر کریم پور

کمی پیشتر از سرمه دوزی گل صد برگ، صحبت شد و اینکه  به دلیل ماهیت خود گل و شکوهی که تعداد زیاد گلبرگ ها، برای آن ایجاد می کند؛ سوزندوزی و سرمه دوزی این گل با دیگر گل ها متفاوت  و به شیوه کاملا برجسته؛ اجرا می شود.

سوزن دوزی گل صدبرگ را علاوه بر اجرا در زمینه اصلی پارچه؛ می توان به صورت پنل نیز استفاده نمود یعنی گل را به شیوه مجزا دوخت و بر هر زمینه دلخواهی قرارداد.

در تصویر زیر نمونه ای از سرمه دوزی گل صدبرگ را می بینید که توسط خانم سمیه رمضانی میر از آموزشگاه شب افروز، به شیوه یک پنل مستقل؛ اجرا شده و قابلیت اتصال به هر فضایی را دارا می باشد. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی بسیار زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

پنل گل صد برگ- سمیه رمضانی میر

در مقابل تکنیک های ارائه شده برای دوخت مو، تکنیک دیگری نیز وجود دارد که به آن تکنیک حلقه ای می گویند به این شیوه که موها در امتداد حلقه های متصل به هم شکل می گیرند و به شیوه ردیفی دوخته می شوند. در این شیوه نیز انواع موهای کوتاه را می توان شکل داد. حلقه ها روی هم قرار می گیرند و با برش انتهای حلقه ها و یا عدم برش آن ها، می توان موهایی منظم و پر پشت و یا برعکس را در طرح های مختلف سوزندوزی، شکل داد.

در تصویر زیر نمونه بسیار خوبی از دوخت این تکنیک را بر روی موها را می بینید که توسط خانم نعیمه منزه، سوزندوزی شده است. در این نمونه حلقه های نخ روی هم قرار گرفته و جلوه زیبایی به طرح سوزندوزی می دهند. ترکیب رنگ ها نیز به هنگام دوخت مو، زیبایی آن را افزون تر می نماید. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی بسیار زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

دوخت موهای حلقه ای کوتاه- نعیمه منزه

لاله هایی دوخته ام سرخ و زرد، بر بستری از رویا و در هجای ثانیه هایی نشانده ام که به تمام حرمت دارند .

…. و تو می توانی دشتی از لاله های عاشق را در ذهن زیبایت به تصویر بکشی و لاله های مرا در میان همه آن لاله های عاشق ببینی. ثانیه های بسیاری به انتظار رویش آنها سرکرده ام و اینک این لاله ها از میان آن ثانیه ها، سرفراز و مغرور روییده اند تا در همیشه تاریخ بمانند.

در تصویر زیر نمونه ای از دوخت لاله های زرد و سرخ را می بینید که توسط خانم فاطمه میر کریم پور ، بر پارچه کتانی سفید؛ دوخته شده  و بسیار زیباست. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

سوزندوزی لاله- فاطمه میر کریم پور

برخی از گل ها همچون نرگس و لاله دارای برگ های دراز و بلند می باشند و سوزندوز برای نشان دادن درازای برگ ها به ناچار تکنیکی را باید انتخاب نماید که بتواند این نکته مهم را در ذهن بیننده ، ایجاد نماید. تکنیک هایی همچون ساقه دوزی تو پر، زنجیره دوزی تو پر و گره مرجان توپر، در اغلب موارد گزینه های بسیار مناسبی؛ جهت اجرای یک دوخت ایده آل می باشند. این تکنیک را می توان با یک رنگ و یا به صورت سایه روشن، استفاده نمود.

در تصویر زیر نمونه ای از دوخت یک برگ لاله را می بنید که توسط خانم  مریم قلی پور از آموزشگاه شب افروز؛ دوخته شده است. در دوخت برگ های این گل لاله از رنگ های سبز به شیوه ترکیبی  استفاده شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

دوخت برگ های دراز و بلند1- مریم قلی پور

دوخت گل های داودی از جمله گل های آسان در سوزندوزی می باشد که در اجرای آن به طرح و نقش خاصی نیاز نیست و تقریبا در هر جا و با هر نوع جنس پارچه و نخ قابلیت اجرا می بابد. گل داودی اغلب به شیوه ساده و گاهی دوبل دوخته می شود اما غیر از این دو روش گفته شده و معمول، روش های دیگری نیز برای دوخت این نوع گل در سوزن دوزی وجود دارد که دقیقا به سلیقه سوزندوز بستگی دارد.

در تصویر زیر نمونه ای از دوخت این گل را به صورت ردیفی در سه دایره با مرکزی واحد و شعا ع هایی متفاوت می بینید . این نمونه زیبا توسط خانم ملیحه آقا جانی دوخته شده و اولین تجربه دوخت سوزندوزی ایشان نیز، می باشد. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

گل های داودی ردیفی- ملیحه آقاجانی

به طور کلی نخ های مختلف که براق و ایجاد جلوه هایی ویژه در سوزندوزی می کنند را، در اصطلاح نخ های فانتزی می گویند. استفاده از این نخ ها در سوزندوزی انواع گل و برگ، بسته به نوع سوزندوزی و علاقه هر سوزندوز؛ می تواند از متفاوت و یا متنوع باشد. نخ های فانتزی گاه در یک نقطه، یک بخش و یا بخش هایی از طرح به کار گرفته می شوند و گاهی تمام طرح را در بر می گیرند یعنی سوزندوز تمام یک طرح را با نخ های فانتزی می دوزد. نخ های فانتزی از نظر جنس ، رنگ ، ضخامت و حتی ساختار تولید؛ بسیار متنوع هستند.  

تصویری از نمونه دوخت نخ های فانتزی در زیر می بینید که  تمام طرح با نخ فانتزی ( لمه)، سوزندوزی شده است . این نمونه بسیار زیبا توسط خانم بنت الهدی اصغری، بر روی یک روسری مشکی؛ سوزندوزی شده است. برای دیدن تصاویر بیشتری از این سوزندوزی زیبا بر روی کلمه نشانی کلیک نمایید.

نخ های فانتزی و سوزندوزی- بنت الهدی اصغری